شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع عربستان سعودی، روز جمعه در نشستی محرمانه در واشینگتن گفت اگر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، تهدیدهای خود علیه جمهوری اسلامی را عملی نکند، در نهایت این حکومت تقویت خواهد شد. به گفته چهار منبع حاضر در جلسه که با اکسیوس گفتوگو کردهاند، او تأکید کرد عدم اقدام نظامی میتواند به جسورتر شدن جمهوری اسلامی بینجامد.
این موضعگیری در تضاد با مواضع علنی اخیر عربستان است که بر احتیاط و پرهیز از تشدید تنش تأکید داشت، و همچنین با نگرانیهای جدی محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، که سه هفته پیش در گفتوگو با ترامپ مطرح کرده بود؛ هشدارهایی که به گفته مقامهای آمریکایی، یکی از دلایل تعویق حمله احتمالی آمریکا به جمهوری اسلامی بود.
شاهزاده خالد بن سلمان، برادر کوچکتر ولیعهد و از نزدیکترین افراد به او، برای دیدارهایی درباره جمهوری اسلامی به واشینگتن سفر کرده بود؛ در شرایطی که منطقه در آستانه اقدام نظامی آمریکا و واکنشی قرار دارد که تهران وعده داده «بیسابقه» خواهد بود.
ترامپ دستور افزایش گسترده حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را صادر کرده، هرچند مقامهای کاخ سفید میگویند تصمیم نهایی برای حمله گرفته نشده و گزینه دیپلماسی همچنان روی میز است. در حال حاضر هیچ مذاکره مستقیم و جدی میان آمریکا و جمهوری اسلامی جریان ندارد و مقامهای آمریکایی میگویند تهران تمایلی به توافق بر اساس شروط حداکثری واشینگتن نشان نمیدهد.
به گفته یک مقام عربی حوزه خلیج فارس، «جمهوری اسلامی همیشه بهدنبال معامله است، اما مسئله این است که چه نوع معاملهای میخواهد و آمریکا چه نوع توافقی را میپذیرد. در این مقطع نشانهای از نزدیک شدن این دو دیدگاه به یکدیگر دیده نمیشود.»
بر اساس این گزارش، شاهزاده خالد بن سلمان روز پنجشنبه در کاخ سفید با مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، پیت هگست، وزیر دفاع، استیو ویتکاف، نماینده ویژه کاخ سفید، و ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، دیداری طولانی داشت. تمرکز اصلی این نشست بر احتمال حمله آمریکا به جمهوری اسلامی بوده است.
در حالی که موضع علنی عربستان بسیار محتاطانه بوده و محمد بن سلمان در تماس تلفنی با رئیسجمهور جمهوری اسلامی تأکید کرده که عربستان اجازه استفاده از حریم هوایی خود برای حمله به این کشور را نخواهد داد، اما منابع میگویند شاهزاده خالد بن سلمان در نشستهای پشت درهای بسته، لحن صریحتری داشته است.
او در جلسهای یکساعته با حدود ۱۵ کارشناس خاورمیانه و نمایندگان پنج سازمان یهودی گفت ترامپ پس از هفتهها تهدید، ناچار به اقدام نظامی خواهد بود، اما همزمان باید برای مهار پیامدهای گسترش تنش در منطقه تلاش کند. به گفته منابع حاضر، او تصریح کرده است: «در این مقطع، اگر این اقدام انجام نشود، فقط حکومت را جسورتر میکند.»
دو منبع گفتند که برداشتشان این بوده که این سخنان بازتابدهنده پیامهایی است که او در کاخ سفید نیز منتقل کرده، هرچند خود او اذعان کرده که پس از آن دیدار، تصویر روشنی از راهبرد و نیت دولت ترامپ درباره جمهوری اسلامی به دست نیاورده است.
در یک نشست جداگانه، مقام دیگری از کشورهای حوزه خلیج فارس گفته است منطقه در وضعیتی «بنبستگونه» قرار دارد؛ بهگونهای که حمله آمریکا به جمهوری اسلامی میتواند به پیامدهای بسیار بدی منجر شود، اما عدم حمله نیز باعث خواهد شد تهران از این وضعیت قویتر بیرون بیاید.
سه منبع حاضر در جلسات تأکید کردهاند که شاهزاده خالد بن سلمان هرگونه تغییر جهت عربستان به دور شدن از اسرائیل یا نزدیک شدن به اخوانالمسلمین را رد کرده و نگرانیها درباره افزایش احساسات ضداسرائیلی در رسانهها و شبکههای اجتماعی عربستان را «بیاساس» دانسته است. با این حال، یکی از حاضران گفته است: «او آنقدر این موضوع را تکرار کرد که بهجای اطمینانبخش بودن، تردیدبرانگیز به نظر میرسید.»